Ayla Dikmen - Sensiz Yaşamam (Puerto Montt)

45'lik Plak (Türkiye Baskısı/ Netfon OC140)
A Yüzü: Sensiz Yaşamam (Puerto Montt)
B Yüzü: Nereye (Efyge Efyge)

70'li yılların başında ülkemiz müzik piyasasında aynı yabancı bestenin farklı farklı Türkçe sözlerle icra edilme hadisesi, sık sık karşılaşılan sıradan bir durumdu. "Aranjman" olarak adlandırılan bu şarkıların yer aldığı plakların göbeklerinde veya kapaklarında çoğu zaman şarkının bestecisinin adı bile yer almazdı. Önemli olan şarkının Türkçe sözlerini yazan kişiyle, şarkıyı düzenleyen müzisyenin adlarıydı. Bu bestelerin hemen hiçbirinin telif hakkı alınmadığı için sabah erken kalkıp şarkıyı ilk duyan çoğu zaman atı alıp Üsküdar'ı da geçiverirdi. Bazen de aynı besteye iki ya da daha fazla şarkı sözü yazarı kafayı takar, böylece aynı şarkının birkaç tane Türkçe versiyonu dolduruverirdi piyasayı. Bu gruba dahil edebileceğimiz şarkılardan biri de Ajda Pekkan'ın Fikret Şeneş'in yazdığı sözlerle Sensiz Yıllarda olarak söylediği Puerto Montt oldu. Los Iracundos'un şarkısına Ülkü Aker de farklı sözler yazarak Ayla Dikmen'e verdi. Dikmen'in o günlerde yeni bir sözleşmeyle bağlanmış olduğu plak şirketi Netfon'un 45'lik plak olarak yayınladığı Sensiz Yaşamam'ın B yüzündeki şarkı Nereye de aynı şekilde farklı sözlerle Özdemir Erdoğan tarafından Duyduk Duymadık Demeyin adıyla plak yapılmıştı. Türkçe sözleri yine Ülkü Aker'in kaleminden çıkan Nereye'nin orijinali Efyge Efyge, bestesi Stelios Kazantzidis'e ait Yunanca bir şarkıydı. Bu iki şarkının Ayla Dikmen versiyonları, rakipleri kadar popüler olamasa da günümüze kadar gelmeyi başardılar.


Klasikler - Ayla Dikmen (MCC/ Seyhan)
CD 6. şarkı: Sensiz Yaşamam - Ayla Dikmen
CD 13. şarkı: Nereye - Ayla Dikmen

Ayla Dikmen'i Anlamazdın şarkısının kullanıldığı Issız Adam filmiyle birlikte ölümünden neredeyse 20 yıl sonra milletçe yeniden hatırladık. Bu filmden yaklaşık bir yıl önce sanatçıya ait eski ses kayıtlarına yeni düzenlemeler yapılmış ve "Seninle Sonsuza Kadar" adıyla piyasaya çıkartılmıştı. Bildiğim kadarıyla orijinal kayıtların telif haklarıyla ilgili sorunlar çıkmış ve ne yazık ki başlangıçta iki CD olarak düşünülen bu yapım tek CD olarak piyasaya çıkarılabilmişti. Neyse ki bu sorunlar bir süre sonra aşılarak orijinal kayıtlardan oluşan "gerçek" Ayla Dikmen best of'u 2008 yılında yayınlandı. Issız Adam'ın rüzgarından da faydalanarak oldukça iyi bir satış grafiği yakalayan bu albümde elbette ki Sensiz Yaşamam ve Nereye de dahil edilmişti.


Seninle Sonsuza Kadar - Ayla Dikmen (MCC/ Seyhan)
CD 4. şarkı: Nereye - Ayla Dikmen
CD 8. şarkı: Nereye - Ayla Dikmen (Remix: Ozan- Rap: Behçet Türkekul)
CD 10. şarkı: Sensiz Yaşamam - Deniz Seki
CD 15. şarkı: Nereye - Ayla Dikmen (Remix: Can Hatipoğlu)

Şarkıların orijinal versiyonlarının yerine yeniden düzenlemelerin yer aldığı ve bazı şarkılarda Ayla Dikmen'in sesine genç sanatçıların vokallerinin eklendiği bu ilk toplama Ayla Dikmen CD'sinin en güzel yanlarından biri içinde yer alan 32 sayfalık kitapçığıydı hiç kuşkusuz. Albümün kapak tasarımı her ne kadar Barbra Streisand'ın bir box-set'inden fazlaca esinlenmiş olsa da kitapçıkta yer alan yazılar ve resimler bunu göz ardı etmenize yetiyordu. Dikmen'in yeğeni Meltem Çelebioğlu'nun çabalarıyla oluşturlan bu albümde bütün şarkılar Sadun Ersönmez tarafından yeniden düzenlenmiş ve günümüz müzisyenleri tarafından yeniden icra edilmişlerdi. Nereye'nin ikisi remix, üç farklı versiyonunun yer aldığı Seninle Sonsuza Kadar'da Sensiz Yaşamam şarkısını ise Deniz Seki tek başına söylüyordu.

Ajda Pekkan - Ai No Omoide (Puerto Montt)

Vinyl 7" Single (Made In Japan/ Philips SFL-1724)
Side A: Vasureenu Hito (Der Grosse Abschied)
Side B: Ai No Omoide (Puerto Montt)

70'li yılların başında Paris'i kapı komşusu yapmış olan Ajda Pekkan'ın, plaklarının kayıtlarını oralarda yaptırdığını ve Fransa'da 45'liklerinin yayınlandığını o günlerin müzik basını sayesinde hepimiz bilirdik. Bağlı olduğu plak firması Philips'in sanatçının plaklarını sadece Fransa'da Fransızca olarak yayınlamadığını öğrenmemiz ise Internet çağına nasip oldu. Sevgili Naim Dilmener, Ajda Pekkan'ın hayatını anlatan "Hür Doğdum Hür Yaşarım" kitabında, yurt dışında yayınlanan Ajda plaklarının öyküsü şu şekilde anlatıyor:

Ajda Pekkan, Puerto Montt'u sadece Türkçe ve Yunanca sözlerle söylemediği, aynı zamanda Japonca da seslendirdiği biliniyor. Bu plağın çok nadir bulunan baskılarına ulaşmak günümüzde sadece gittigidiyor ve ebay gibi siteler aracılığıyla mümkün ve bunun için binlerce dolarınızı ayırmanız gerekiyor.
(Ben seyredememiş olsam da geçtiğimiz yıl Naim Dilmener'in Japonca Ajda plaklarından birini Oray Eğin'in Star TV'deki programına getirdiğini ve çaldığını biliyorum. Dilmener'in uzmantv'de yaptığı söyleşilerde de arka plana dikkat ederseniz Ajda'nın Japonca plaklarından birini görmeniz mümkün.)
Ajda Pekkan'ın B yüzünde Puerto Montt'u Ai No Omoide adıyla Japonca söylediği 45'liğinin A yüzünde yer alan şarkı ise Udo Jürgens'in 1968 tarihli bestesi Der Grosse Abschied'ın Japoncası olan Vasureenu Hito... O günlerde Pekkan bu şarkıyı Fikret Şeneş'in yazdığı sözlerle Kim Derdi ki adıyla Türkçe de kaydetmişti. Ancak bu yorumun gün ışığına çıkması, 1976'da sadece Fransa'da yayınlanan Mediterranee 45'liğinin B yüzüne nasip olacaktı.

Ajda Pekkan - Sensiz Yıllarda (Korsan Plak)

45'lik Plak (Korsan baskı/ Hürses Plak H20)
A Yüzü: Sensiz Yıllarda
B Yüzü: Olmadı Gitti

Ülkemizdeki plak şirketlerinin oldum olası hiç değişmeyen baş düşmanı hiç kuşkusuz "korsan"lardır. Kaset ve CD dönemlerinde işi iyice sokağa düşürecek olan bu "korsan"ların 60'lı ve 70'li yıllardaki gözdesi plaklardı. 80'li yıllarda yayınlanan (özellikle yabancı sanatçılara ait) LP'lerin neredeyse %90'ı korsan olarak basılmış ve piyasaya sürülmüştü. 60'lı ve 70'li yıllarda ise çok satan 45'liklerin hemen korsan baskıları yapılır ve özellikle müzik alıcısının çok bilinçli olmadığı Anadolu şehirlerinde satışa sunulurdu. O yıllarda seyyar plakçılar sebze- meyve satar gibi sokakları dolaşır ve önlerindeki el arabasında sıralanmış, genellikle kapaksız (ya da firmaların isminin yazılı olduğu koruyucu kapağa sahip) 45'likleri halka satarlardı. Hangi sanatçının hangi firmaya bağlı olduğunu kimseler bilmediğinden dolayı bir plağın orijinal baskı mı, korsan baskı mı olduğunu da kimseler anlamazdı.
Bu açgözlü "korsan"ların en çok sevdiği sanatçıların başında ise Ajda Pekkan geliyordu. 60'lı yılların ikinci yarısında Pekkan'ın Odeon firmasına yaptığı 45'liklerin bir çoğunun korsan baskısı yapılmıştı. Sanatçının ilk büyük çıkışını yaptığı Sensiz Yıllarda da bu furyadan nasibini aldı. O yılların "en büyük korsan"ı diyebileceğimiz Hürses adını taşıyan bir firma Sensiz Yıllarda'yı hemen kopyalayarak korsan baskılarını piyasaya sürdü. Orijinal plaklardaki baskılar şarkıların "master" kayıtlarından yapılırken, korsan baskılar direkt plakların kendilerinden elde edilen kayıtlarla gerçekleştiriliyordu. Aradaki fark ise o günün teknolojik imkanları dahilinde çok da büyük olmuyordu. Daha önce siteye koymuş olduğum Sensiz Yıllarda kaydı orijinal 45'likten elde edilmişti. Bu sayfada linkini verdiğim şarkılar ise "korsan" plaktan kaydedildiler. Bakalım aralarında belirgin bir fark duyabilecek misiniz?

Sensiz Yıllarda 'cover'ları

Diva - Ajda Pekkan (Universal)
1.CD 6. şarkı: Sensiz Yıllarda - Ajda Pekkan
2.CD 10. şarkı: Sensiz Yıllarda (Kıvanç K. Club Mix) - Ajda Pekkan

Puerto Montt'u Fikret Şeneş tarafından yazılmış Türkçe sözlerle ilk olarak 1970 yılında yorumlayan Ajda Pekkan, aradan yaklaşık 30 yıl sonra geçtikten sonra bu kez kendi şarkılarının cover'larından oluşan çift CD'li albümü Diva için yeniden kaydetti. Albümün ilk CD'sinde şarkının "normal" bir versiyonu yer alırken, bu kaydın Kıvanç K.'nın elinden çıkmış Club Mix'i ise ikinci CD'nin sonuna eklenmişti.

Farketmez - Bumerang (NR1/ Universal)
CD 2. şarkı: Sensiz Yıllarda - Bumerang
2000 yılında Ajda Pekkan dışında Sensiz Yıllarda'yı cover'layan yeni bir grup daha oldu. İlker ve Sinem ikilisinden oluşan Bumerang topluluğu Sensiz Yıllarda'yı dans ritmleriyle yeniden yorumlayıp şimdilik ilk ve tek albümleri olan Farketmez'e koydular.

Geceler - Nilüfer (Yaşar Plak)
CD 4. şarkı: Sensiz Yıllarda - Nilüfer
Puerto Montt'u Fikret Şeneş'in yazdığı sözlerle Ajda Pekkan'dan sonra ilk yorumlayan ve plak olarak yayınlayan isim Nilüfer olmuştu. Sanatçı 1984 yılında Kayahan şarkılarının yer aldığı ilk albümü olan Geceler'de bu şarkıya da yer vermişti. İlk önce 33'lük plak olarak yayınlanan albüm daha sonra kasete ve CD'ye de aktarıldı.

Los Iracundos - Puerto Montt

Vinyl 7" Single (Spanish Edition/ Victor)
Side A: Puerto Montt - Los Iracundos
Side B: Felicidad, Felicidad - Los Iracundos

Sensiz Yıllarda adıyla Türkçe sözlerini Fikret Şeneş'in yazdığı Puerto Montt'un orijinalini Uruguaylı Los Iracundos topluluğu seslendiriyordu. Ülkeleri dışında çok fazla popüler olmayan topluluk bu şarkılarıyla Arjantin, Peru, Meksika ve Ekvator gibi birçok Güney Amerika ülkesinde milyonu aşan bir tiraj yakalamayı başarmıştı. Grup elemanları ülkelerinde müzik yapmayı hâlâ sürdürüyorlar. Hatta Puerto Montt'u 2008 yılında çıkardıkları ve kendileriyle aynı adı taşıyan son albümlerinde tekrar yorumlamışlar.
Bu şarkının yer aldığı herhangi bir plağın o yıllarda ülkemizde yayınlanıp yayınlanmadığına dair bir ize de henüz rastlayamadım. Ama Puerto Montt'un 45'lik plak olarak çeşitli ülkelerde farklı farklı B yüzleriyle piyasaya çıktığı anlaşılıyor. Benim bu sayfaya koyduğum versiyonu İspanya'da basılmış ve plağın B yüzünde grubun bir başka hit şarkısı Felicidad, Felicidad yer alıyor. Puerto Montt'u Los Iracundos'un sesinden ve CD'den dinlemek isteyenler 2007 yılında Balet Plak tarafından yayınlanan Our Golden Songs ((Turkish Edition/ Balet Plak 20038-2) serisinin ilk albümüne başvurabilirler.

Ajda Pekkan - Sensiz Yıllarda

45'lik Plak (Türkiye Baskısı/ Philips 6009021)
A Yüzü: Sensiz Yıllarda
B Yüzü: Olmadı Gitti

Müzik piyasasında bilinen bir gerçektir; Ajda Pekkan 70'li yıllardan önceki plaklarının yeniden yayınlanmasına izin vermez. Bunun en önemli sebebi; o yıllardaki kayıtları ve yorumlarını pek tatminkâr bulmayışıdır. Özellikle sözlerini Fecri Ebcioğlu'nun yazdığı şarkılarıyla arası hiç iyi değildir Süperstar'ın... Odeon firmasının bu yıl piyasaya çıkardığı ve Ebcioğlu'nun sözlerini yazdığı şarkılardan oluşan iki karışık albümde Ajda'nın yorumladığı hiçbir şarkının olmaması sanırım bu yüzden...
Yunanca söylediği dört şarkı; Süperstar'ın Ebcioğlu'ndan kopup Fikret Şeneş'le çalışmaya başladığı dönemin ilk ürünleri aynı zamanda. İkilinin birlikte çalışmaya başlamalarının öyküsünü sevgili Naim Dilmener "Hür Doğdum Hür Yaşarım" adlı kitabında şöyle anlatıyor:
Sensiz Yıllarda'nın Ajda Pekkan'ı Superstar'lığa taşıyan şarkıların ilki olduğunu söylemek mümkün. O güne kadar müzikte bir türlü istediği aşamayı kaydedemeyen sanatçı bu şarkıyla hem ülkemizde büyük bir ilgi görmeye başladı hem de yurt dışına açılma imkanı buldu. Sensiz Yıllarda yayınlandıktan kısa bir süre sonra Milliyet gazetesinin hafta sonu ekinde Doğan Şener'in hazırladığı Müzik Kulubü sayfalarındaki listeye girmeyi başardı. 7 Haziran 1970 tarihinde "En Çok Sevilen Melodiler" adını taşıyan bu listelerde 2 numaraya çıkan plak bir sonraki hafta da yerini korudu ancak 1 numaradaki Jean- Fronçois Michael'in Adieu Jolie Candy'sini zirveden indiremeyerek inişe geçti.

Aynı tarihli "En Çok Sevilen Yerli Şarkıcılar" listesinde de Fikret Kızılok'un ardından 2. sırada yer alan Ajda Pekkan yıl sonu geldiğinde üçüncü kez Milliyet okurlarının oylarıyla Yılın Yerli Kadın Şarkıcısı seçilecek ve 1970'e damgasını vuran şarkısı Sensiz Yıllarda 4147 oyla Yılın Melodileri listesinde 22. sıraya yerleşecekti.

Ajda Pekkan - Greek Songs

Superstar Ajda Pekkan's Greek Songs
33 devirli LP
(Türkiye Baskısı / Universal- AJS Music Company LP630)

A Yüzü:
1. Şarkı: Den Rotises Pote (Sensiz Yıllarda) - Ajda Pekkan
2. Şarkı: Alli De Tha Vreis Opos Amena (Tek Yaşanır mı?) - Ajda Pekkan
B Yüzü:
1. Şarkı: San To Karavi (Olmadı Gitti) - Ajda Pekkan
2. Şarkı: I Agapi M'afise (Yağmur) - Ajda Pekkan

Geçtiğimiz hafta Bakırköy DNR mağazasını dolaşmış tam çıkmak üzereyken duvara iliştirilmiş bir plak gözüme çarptı. Açıkçası önce plak boyutunda hazırlanmış bir reklam panosu sandım gördüğümü... Sonra daha dikkatlice bakınca bunun birkaç ay önce çıkan Ajda Pekkan'ın Yunanca söylediği şarkılardan ve onun Türkçesini söylediği bazı şarkıların Yunanca yorumlarından oluşan albümün plak versiyonu olduğunu anladım. Bundan birkaç ay önce maNga'nın ikinci albümünün plak versiyonunun çıktığını gördüğümde de şaşırmıştım. Plak şirketleri "nihayet bir pikap sahibi olduğumu" öğrenmişler gibi peşpeşe piyasaya yeni plaklar sürüyorlar sanki :) Neyse ki Ajda Pekkan's Greek Songs CD'sini henüz almamıştım, 29 TL'ye sadece DNR mağazalarında satışa sunulan plağını ise hemen görür görmez aldım. Böylece Ajda Pekkan'ın yaklaşık 40 yıl önce Yunanistan'da yayınlanan iki Yunanca plağında yer alan dört şarkısını yıllar önceki gibi plaktan dinleme olanağı bulmuş oldum.
AJS Music Company ve Universal'in Yunanistan ayağıyla ortaklaşa çıkarılan Ajda Pekkan's Greek Songs LP'si iyi, güzel, hoş ama yine de benim hoşuma gitmeyen ayrıntılarla dolu. Bunları sıralarsak;
1- Plağın kapağının sırtı yok öncelikle. Hani albümün ve sanatçının adının yazılabilmesi için albüm kapağının sırtı hafifçe kalın bırakılır ya; burada öyle bir şeye gerek görülmemiş ne yazık ki...
2- Ajda'nın Türkçe yorumladığı bu yabancı bestelerin kimlere ait olduğu ne kapakta ne de plak göbeklerinde belirtilmemiş. Şarkıların orijinal adları da ona keza. Sadece arka kapakta Türkçe adı Tek Yaşanır mı? olan şarkının orijinal adının Abracadabra olduğu belirtilmiş. Bunu da sanırım; arka kapağa Naim Dilmener'den yapılan "Abracadabra: Superstar Yunanca söylüyor!" alıntısına borçluyuz.
3- Kapakta ve arka kapakta kullanılan resimler yerine o plakların orijinalinde kullanılan Ajda resimleri kullanılsa ne güzel olurdu. Yunanca o iki plağın kapak resimleri sanırım ya yok ya da kaybolmuş durumdalar. Ancak aynı plakların Türkçe baskıları piyasada halen mevcut. Her iki plağın kapağında Ajda'nın birbirine benzeyen iki güzel pozu mevcut üstelik. Keşke onlar kullanılsaydı.
4- Plağın kapağına kocaman "1970's & 80's Recordings" notu düşülmüş... Oysa ki Ağlama Anne şarkısı Ajda '93 albümünde yer aldığına göre demek ki 90'lara ait... O zaman ya onu da belirtmek ya da bu konuyu hiç ön plana çıkartmamak gerekiyordu.
Alli De Tha Vreis Opos Amena/ I Agapi M'Afise (Philips Yunan baskısı)

Den Rotises Pote/ San To Karavi (Philips Yunan baskısı)