30 Yıl Önce - 30 Yıl Sonra: 45'liklerden 45'ime...

Düşününce şaka gibi geliyor ama 12 Eylül 1980'in üzerinden tam 30 yıl geçmiş... O Cuma sabahını çok iyi hatırlıyorum aslında; yaz tatilinde ilk (ve son) kez bir buzdolabı tamircisinde çırak olarak çalışmıştım. Aldığım ücreti tam olarak hatırlamıyorum ama haftalığımın neredeyse tamamı her hafta sadece bir 45'lik plak almama yetiyordu. İşin ilginç yanı; 1988 yılına kadar hiç pikabım olmadı. Buna rağmen kazandığım parayla her hafta sonu gidip bir 45'lik plak alıyordum. 33'lük albümleri almama sebeplerimden biri daha pahalı olmalarıydı ama asıl sebebi plaklarımı dinleyebileceğim tek yer olan amcamların evindeki pikabın sadece 45'lik çalıyor oluşuydu (-ki amcam öleli nerdeyse 10 yıl oluyordu, yengem artık yalnız yaşıyordu). Eşrefpaşa'daki evimizden kalkar, Konak'a iner, vapurla Karşıyaka'ya geçer, vapurdan indikten sonra yaklaşık 3 km. yürüdükten sonra varırdım yengemlerin evine. Sağolsun o da beni evde yalnız bırakır ben de plaklarımı dinleme fırsatı bulurdum.

1980'in yaz ayları, ülkemizde 45'lik plakların yavaş yavaş yok olmaya başladığı dönemdi aynı zamanda. Artık tek tük yerli baskı 45'lik çıkıyordu piyasaya. O yaz aldığım 45'liklerden bazıları 30 yıldır benimle beraber yaşıyorlar ama bir çoğu da çoktan kaybolup gitti. Ancak iki elimin parmakları kadar tutan o 45'likler arasında; Blondie'nin Heart Of Glass'ı, ABBA'nın Gimme Gimme Gimme'si, Boney M'in Hooray Hooray ve El Lute'si, Teach-In'in Dear John ve The Robot'u, Emyl Starr'ın Santiago Lover'ı, Bo Derek'in "10" filminin müziği olan Ravel'in Bolero'su, Karen Young'ın Hot Shot'ı ve kırık olmasına rağmen atmaya kıyamayıp hâlâ elimde tuttuğum Ajda Pekkan'ın Pet'r Oil'ü vardı sanırım. Hâlâ elimde olan sonuncusu dışındakileri de şu son üç-dört ayda tekrar elde etmeyi başardığım için çok mutluyum. (Bu plakların hepsini ilerleyen vakitlerde bu sitede bulabilirsiniz.)

Yaz boyunca aldığım plakların sayısı 10'lu sayılara henüz ulaşmıştı ki, okulların açılacak olmasından dolayı işten ayrılacağım günün sabahı 12 Eylül darbesi gerçekleştirildi. Sabah evden çıkıp işyerinin yakınında bulunan gazete bayiine gelene kadar durumu pek idrak ettiğim söylenemez. Ne zaman ki gazete satıcısının önüne dizilmiş upuzun kuyrukta bir ortaokul arkadaşıma rastladım ve konuştum, ancak o zaman anladım olağanüstü bir durumun olduğunu... Halkımız o günlerde askerler tarafından yapılan bu darbeyi; sokaklarda terörün kol gezdiği sıkıntılı günlerin bitişi olarak algıladığı için, ortalıkta hemen herkesi sarıp sarmalayan, hissedilir derecede bir mutluluk rüzgarı esip duruyordu. Bu "idrak edememe hâli" '82 Anayasası'na milletçe "Evet" diyeceğimiz güne kadar hiç bozulmadan devam etti. Sonrası malûm...

12 Eylül sonrası herkesi sarhoş eden o saadet meltemleri sadece biz sıradan insanları değil şov dünyasındaki yıldızları da etkisi altına almıştı kısa sürede. İhtilal'den bir hafta sonra piyasaya çıkan Hey dergisinin sayfalarında bu "kolektif mutluluk tablosu"nu çok net görmek mümkün. Dergi sayfalarında fazlasıyla hissedilen bu "memnuniyetlik hâli" daha üçüncü sayfada Genel Yayın Yünetmeni Doğan Şener'in başyazısında başlıyordu. Yazıya "Nihayet Atatürk'ü hatırlayanlar çıktı" diye başlayan Şener o haftaki yazısını "Güzel günler bizimdir" diye bitiriyordu. Derginin ilerleyen sayfalarında yer alan 12 Eylül darbesiyle ilgili yazının başlığı ise durumu gayet net gözler önüne seriyordu:
Sanatçılar yeni yönetim için aynı görüşte birleştiler:
"Mutluyuz... Ülkemize hayırlı olsun..."

İki sayfa süren ve çeşitli sanatçıların görüşlerine yer veren bu yazıda en ilgi çeken beyanat tabii ki Bülent Ersoy'dan gelmişti. "Başta değerli komutan Sayın Evren Paşa olmak üzere tüm rütbeli ve rütbesiz büyüklerine ve arkadaşlarına sonsuz teşekkürler eden" Ersoy ilerleyen yıllarda başına "teşekkür ettiği rütbeli ve rütbesiz büyükleri sayesinde" neler geleceğini bilse acaba hangi cümleleri kurardı dersiniz?
12 Eylül 1980'den tam 30 yıl sonra bugün yapılacak olan referandum için "Evet" oyu kullanacağını açıkladığı için protesto edilen Sezen Aksu'nun ex-hayranları, 30 yıl önceki darbeden sonraki düşüncelerini bilseler belki bu kadar şaşırmazlardı. "Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ülkemizde her şeyin çıkmaza girdiği bir dönemde yönetime el koyduğu"nu düşünen Aksu, malûmunuz; ilerleyen yıllarda o çıkıldı sandığı çıkmazlarda Cumartesi Anneleri'yle karşılaşacak ve bir hayli şaşıracaktı.

30 yıl önce bugünlerde hayatıma girmeye başlamış olan 45'lik plakların etkisi mi daha güçlü oldu ilerleyen yıllarda, yoksa 12 Eylül darbesinin olumsuz sonuçları mı, tam kestiremiyorum. Ama 15 yaşında 45'lik plaklar ve askeri darbeler hakkında ne hissediyorsam, 45 yaşımda da aynı şeyleri hissettiğimden eminim...

Son 10 Yılın En İyi 50 Türkçe Albümü Bölüm-1: #50- #34 arası

34.
İnandığın Masallar Pinhani
Piccatura 2006
Pinhani kelimesi Farsça'dan geliyor ve anlamı "gizli kalanlar"a yakın düşüyor. Pinhani grubu da adının anlamında olduğu gibi öne çıkmayan, spotların altında fazla dolaşmayan ancak işini layıkıyla yapan müzisyenlerden oluşuyor. Şarkıları Beyoğlu'nda yankılanırken onları caddede görsek tanımayacak olmamız hep bundan.
Televizyon: Yayınlandıktan sonra uzun süre raflarda kalan albümü önce İstiklal Caddesi'nin dükkânları patlattı. Ancak albüm 100 binlere ulaşan tirajını grubun müziklerini üstlendiği TV dizisi Kavak Yelleri'ne borçlu.
Anahtar şarkı: Hele Bi Gel

35.
Bu Aşkın Istırabını... Çamur
KM 2006
Arabeski Rock'a şırıngayla yediren bir grup olarak Çamur'un şimdilik tek bu albümü ne yazık ki meraklıları dışında hak ettiği ilgiyi görmedi. Grubun tarzını merak edenler için ipucu vermek gerekirse; Erkin Koray ekolünün Duman'a bürünmüş halini tasavvur edin diyebiliriz.
Elemanlar: 1996'da iki kişiyle başlayan Çamur yolculuğu albüm aşamasında dokuz kişilik bir kadroyla devam etti. Grubun adı da aslında ilk iki kişilik kadrodaki Murat ve Çağatay'dan kaynaklanıyor.
Anahtar şarkı: Sergüzeşt

36.
Kirli Suyunda Parıltılar Redd
Pasaj 2006
Bir yıl öncesinde yayınlanan debut albümleri 50/50 albümlerindeki "Mutlu Olmak İçin" şarkısıyla adlarını duyuran Redd, konserlerle sayısını bir hayli arttırdıkları hayranlarını fazla bekletmediler ve kısa bir süre sonra ilkinden daha oturmuş bir albümle yollarına devam ettiler.
Plak Şirketi: İlk albümlerini Stardium etiketiyle yayınlayan Redd, ikinci albümünü Pasaj Müzik'ten çıkarmayı yeğledi. Aynı plak şirketiyle bir konser albümü ve DVD daha yayınlayan grup son stüdyo albümünü SONY çatısı altında kaydetti.
Anahtar şarkı: Hâlâ Aşk Var mı?

37.
Kalbimde Parmak İzin Var Mirkelam
DMC 2004
2000'li yıllarda Türkçe pop müziğin prestijini kurtaran isimlerin arasında mutlaka Mirkelam da sayılmalı. Sanatçının hakkıyla altından kalkmayı başardığı kelime oyunlarının cirit attığı bu albümü "Aşkımsın" gibi safkan bir pop şarkısıyla açılıyor. Sonrasında her yer Mirkelam'ın parmak izleriyle dolu...
Akustik: Mirkelam albümde yer alan "Aşk Garibi" ve "Katilimsin" şarkılarının akustik versiyonlarını da kaydederek yapıtın sonuna ekledi.
Anahtar şarkı: Hâlâ

38.
Her Ayın Elemanı Fuat
İrem 2005
Berlin'de geçen çocukluk yıllarından itibaren rap'le birebir temasa geçen Fuat'ın Almanya'da yayınlanan (veya sadece hometape olarak kalan) albümlerinden sonra anavatanında piyasaya çıkan bu ilk albümü, o günlerde Ceza'yla patlamaya hazırlanan Türkçe hip hop'un yüz aklarından biri oldu.
Ekip: Amerikan hip hop albümlerinin olmazsa olmazı "feat." konsepti Fuat'ın albümünde de kendini belli ediyor. Ceza, Ayben ve DJ Funky C gibi isimler aynı sahneyi paylaşmış oldukları arkadaşlarını albümünde de yalnız bırakmıyor.
Anahtar şarkı: Her Ayın Elemanı

39.
Afili Yalnızlık Emre Aydın
SONY 2006
Video klibi yayınlanır yayınlanmaz hit olan şarkısı "Afili Yalnızlık"la aynı adı taşıyan ilk solo albümünde Emre Aydın aslında yalnız sayılmaz. Aynı plak şirketine bağlı Vega, maNga ve Gripin gibi gruplardan tanıdığımız müzisyenler Aydın'ın zaman zaman kaygan zeminde kayıp gidecekmiş izlenimini yaratan albümündeki boşlukları doldurmayı başarıyorlar.
Background: Emre Aydın, 2002 yılında bir TV kanalının düzenlediği "Sing Your Song" yarışmasını kazanan 6. Cadde grubunun iki kişilik kadrosunda yer alıyordu. Grubun yarışmayı kazandıkları şarkılarını da içeren tek albümü 2003 yılında yayınlandı.
Anahtar şarkı: Kim Dokunduysa Ona Git

40.
Zaman Yok Kreş
Voltaj 2007
Sahnelerde adını Popcorn olarak duyuran Serkan, Ufuk ve Emrah üçlüsü ilk albümlerini kaydetmeden önce adlarını Kreş olarak değiştirdiler. 2000'li yılların en maharetli prodüktörlerinden Tarkan Gözübüyük'ün tezgahından geçen ilk albümlerinde grup, dans ritmlerine punk ruhlarını katarak enterasan bir alaşım yakalamayı başarıyor.
Anahtar şarkı: Terli ve Kirli (Dünya)

41.
Büyük Düşler mor ve ötesi
Pasaj 2006
Uzun süren çabalarının meyvalarını Dünya Yalan Söylüyor albümleriyle toplamayı başaran Mor ve Ötesi için "zor geçeceği" baştan belli olan bir sonraki albümleri grubun sevenlerini iki kutba ayırdı. Bazıları yeni albümün "en iyisi" olduğunu düşünürken, diğerleri grubun dönüş yoluna çoktan girdiğine dikkat çekiyordu.
Kapak: İçinde 32 sayfalık bir kitapçığın yer aldığı kartonete basılı albüm kapağı için oldukça özen gösterildi. Ancak kapakta grubun verdiği pozun Oasis'in "Definitely Maybe" kapağıyla aşırı benzerlik taşıdığı da ileri sürüldü.
Anahtar şarkı: Büyük Düşler

42.
Türk Lokumuyla Tatlı Rüyalar Mazhar Alanson
Universal 2002
Alanson, 1999 yılında Cem Yılmaz'la birlikte başrolünü paylaştığı Her Şey Çok Güzel Olacak filminin soundtrack çalışmasıyla MFÖ'den bağımsız ilk albümüne imza atmıştı. Sanatçı, ilk solo stüdyo albümünde en büyük desteği yine rol arkadaşından görüyor ve "Psikopat" şarkısını birlikte seslendiriyorlar.
Orijinali: İlk olarak Tarkan'ın Karma albümünde seslendirdiği Mazhar bestesi "Yandım" sahibinin sesinden ilk kez bu albümde dinleyicilerle buluştu.
Anahtar şarkı: Benim Hâlâ Umudum Var

43.
Tatlı Sert -2 Vega
Universal 2003
Albümlerin yanına bonus bir CD ekleyerek yeniden yayınlama furyasının öncülerinden biri de Vega oldu. Yayınlandıktan epey bir süre sonra yavaş yavaş birer radyo hit'ine dönüşen "Bu Sabahların Bir Anlamı Olmalı" ve "İz Bırakanlar Unutulmaz"ın da remix'lerini de içeren ikinci baskının Sert kısmı Tatlı'sına oranla daha belirgindi.
Elemanlar: Yola üç kişi koyulan Vega ikinci albümleri Tatlı Sert'in ardından Mert Koral'ın gruptan ayrılmasıyla yoluna iki kişi devam etti. Kalan elemanlar Deniz ve Tuğrul yaklaşık yedi yıldır evliler.
Anahtar şarkı: Bu Sabahların Bir Anlamı Olmalı/
Bu Sabahların Bir Anlamı Olmalı (Radio dance mix)

44.
Hikayeler Anlatıldı 2. Baskı Gripin
SONY 2005
Gripin'in ilk albümü 2004 yılında GRGDN etiketiyle yayınlanmıştı. Grup bir yıl sonra bu albümlerini, yanına bir de konser ve akustik kayıtları içeren CD ekleyerek tekrar piyasaya sürdü. O günlerdeki cover furyasının aksine Gripin sadece kendi bestelerini seslendirmeyi tercih ederek fark yarattı.
Ortak çalışma: Grubun solisti Birol albümdeki "Üç" adlı şarkıyı Vega'dan Deniz Özbey ile birlikte söylüyor. Vega'nın diğer elemanı Tuğrul Akyüz de "Yenilmişiz"adlı şarkıda gitar çalarak gruba destek veriyor.
Anahtar şarkı: Elalem/ Elalem (Akustik)

45.
Kütle Hakan Kurşun
Pb Yapım 2003
İlk albümünü 90'lı yılların ortasında yayınlayan Hakan Kurşun 2000'li yıllarda daha çok prodüktör olarak adından söz ettirdi. Vokalinin daha gelişmiş olduğu fark edilen bu ikinci albümündeki iki şarkıda sanatçı, babası Kubilay Kurşun'un denemelerinden de faydalanıyor.
Prodüktör: Hakan Kurşun, EMI Türkiye'nin başına geçtikten sonra yeni Rock gruplarına şans verdi ve Türkçe rock müziğin 2000'li yılların ortalarına doğru yeni bir ivme kazanmasında pay sahibi oldu.
Anahtar şarkı: Boşu Boşuna

46.
Yan Yana Fotoğraf Çektirelim Nazan Öncel
Hitt 2004
90'lı yıllara Türkçe müziğin yüz akı iki albüm (Göç ve Demir Leblebi) hediye eden Öncel, 2000'li yıllara kapısında sabahlayan herkese bestelerini vermekte sakınca görmeyen bir sanatçı olarak adım attı. O kadar çok bestesini başkalarıyla heba etti ki, kendine ancak bu albümün yarısını ayakta tutacak kadarı kaldı.
Düet: Nazan Öncel'le Tarkan'ın Karma albümünde başlayan ortaklıkları bu albümde yer alan iki şarkıyla devam ediyor. İkili "Hay Hay" ve "Nereye Böyle"de düet yapıyorlar.
Anahtar şarkı: Nereye Böyle

47.
Küçük Şarkı Evreni Aydilge
EMI 2006
Aydilge tamamı kendine ait şarkılardan oluşan ilk albümünde kendine özgü bir dil oluşturmayı başarıyor. Yayınlanmış iki romanı bulunan genç sanatçının kaleminin, besteciliğinden ve solistliğinden daha gelişmiş olduğu aşikar. Albümün müzikal açıdan en büyük şansı prodüktör koltuğunda oturan Hakan Kurşun.
Şarkılar: Aydilge'nin "Bu Gece Ben Ay"la başlayan albümündeki Ay meteforu son şarkı "Ay Aynamdır"a kadar sürüyor. İkinci şarkı "Tuğyan"ın Duman'ın solisti Kaan için yazıldığı da ileri sürülmüştü.
Anahtar şarkı: Tuğyan

48.
Acayip Şeyler Luxus
Yakartop 2008
Alper Bakıner'in 2000 yılından beri sahnelerde yavaş yavaş temellerini attığı projesi Luxus, 2005 yılında nihayet bir grup hüviyetine kavuşabildi. Üç yıl sonra yayınladıkları bu ilk albümlerinin kapağında adlarının altına yerleştirdikleri "Oriental Blues" ibaresi, içeride neyle karşılaşacağınızın da göstergesi.
Şarkılar: Grup sahnede sık sık yorumladığı "Neden Saçların Beyazlanmış Arkadaş", "Haydar Haydar", "Yuvasız Kuş" ve "Üsküdar'a Gider İken" şarkılarını ilk albümünde yer verdi.
Anahtar şarkı: Acayip Şeyler

49.
Almayan Böyle Olsun Panik
EMI 2006
2005 yılında yayınladıkları 3. albümlerinin ardından dağılan Kurban'ın as elemanlarından Deniz Yılmaz, şimdilik tek albümde kalan bu projesinde eski grubunun izini sürmeyi ihmal etmiyor. Ancak bu projenin, albüm kapağına da yansımış olan mizahi boyutu çok daha derin.
Albüm kapağı:Kurban dağıldıktan sonra bir süreliğine Athena'ya katılan grubun davulcusu Serhat Gürpınar, eski grup arkadaşı Deniz'i yalnız bırakmadı ve Panik'in logosuyla albüm kapağının grafik tasarımını üstlendi.
Anahtar şarkı: Ayı

50.
Bahane Sezen Aksu
DMC 2005
Uzun süredir hayranlarının istediği bir albüme imza atamayan Sezen Aksu, çoğunluğu kendi söz ve bestelerinden oluşan bu albümle kariyerini tazeledi. İşin ilginç yanı sanatçının başkalarından destek aldığı şarkılar, tamamı kendisine ait olanlarlardan daha çok ilgi gördü.
Sonrası: Albümün remix'lerden oluşan ilave CD takviyeli versiyonu aynı yıl içinde yayınlandı. İki versiyonun sınırlı sayıda basılan 33 devirli double plakları da mevcut.
Anahtar şarkı: İkili Delilik