1972... 1972... 1972... 1972... 1972...

Uzun bir aradan sonra nihayet yeni bir sayfa... Bu blog sayfasına başka yerde bulması mümkün olmayan şeyler koymak istiyorum. Sırasını bekleyen onlarca konu var aslında. Bu malzemeleri bu kadar uzun aralıklarla yayınlamamın başlıca nedeni; daha önce de sözünü ettiğim gibi "fütûrsuz Internet arakçıları". Hiç hoşlanmadığım halde onlar yüzünden bu sayfada yer verdiğim resimlerin üzerine ismimi yerleştirmek durumunda kalıyorum. Her neyse, ben üzerime düşeni yapayım da, gerisi insanların vicdan ve haysiyetlerine kalsın artık.
Takip edenler bilir; Billboard Türkiye'nin ilk sayısından bu yana benim hazırladığım Zaman Tüneli adında bir sayfa var. Zaman Tüneli'nde son bir yıldır her ay müzik tarihine dalıp içinden "bir sene"yi seçiyor ve o yıl neler olmuş bitmiş kısa bir özetini çıkarıyorum. 2009 yılının Mayıs sayısında ele aldığım yıl "1972" olmuştu.
Bu sayfaları hazırlarken sadece Internet ya da kitaplardan değil, eski dergilerden de yararlanıyorum tahmin edersiniz ki. Söz konusu 70'ler olunca en büyük kaynağım hiç kuşkusuz Hey dergileri oluyor. Hey dergilerinin en çok sevdiğim sayıları ise; her yıl düzenli olarak düzenlenen Hey Oskarları anketinin sonuçlarının açıklandığı sayılar... Bir süredir takıntı yaptığım konulardan biri, bu anketlerde sıralanan "En sevilen şarkılar"ın tamamına ulaşabilmek. 1972 yılının en sevilen sanatçılarıyla en sevilen şarkılarının açıklandığı Hey sayısı 31 Ocak 1973 tarihini taşıyor.
Yılın en sevilen erkek şarkıcısı olarak Cem Karaca'yı seçen Hey okurları, en sevdikleri kadın şarkıcı olarak da Şenay'ı belirlemişler. Anket sonuçlarını inceleyince her iki şarkıcının da rakipleri olan Barış Manço ve Ajda Pekkan'ı burun farkıyla geçerek ipi göğüsledikleri anlaşılıyor. Yılın grubu olarak Moğollar'ın ilk sırayı aldığı ankette Rıza Silahlıpoda'nın yönetimindeki Ritm 68 de yılın orkestrası seçilmiş. Hey anketlerinin en dikkate değer kategorileri ise "Yılın ümit veren şarkıcıları" bana kalırsa... Çıktıkları yıl ipi göğüsleyemedikleri halde sonradan adını Türk pop müzik tarihine kazıyan birçok isim söz konusu mesela. Sırası gelince bu isimler kimmiş hep beraber öğreniriz diyerek 1972 yılına geri dönelim. 1972 yılının umut veren kadın şarkıcısı Gökben 70'li yılların sonuna kadar popülerliğini muhafaza etmeyi başarmıştı. Listenin ikinci sırasındaki Gülden Karaböcek ise çıkış yaptığı yıllardaki pop folk tarzını daha sonra bıraktı ve söylediği şarkılarla arabesk müziğin en önemli ve çok satan sanatçılarından biri oldu. Listede beşinci sırada yer alan Şehrazat, o yılların meşhur caz şarkıcılarından Sevinç Tevs'in kızı olarak bilinirken, ileriki yıllarda yazdığı şarkılarla besteci olarak daha büyük bir üne kavuştu.
Yılın en sevilen şarkıları ise dört farklı başlık altında belirlenmiş. Bu başlıklardan ilki "aranjman" olarak tabir edilen yabancı bestelere Türkçe söz yazarak kaydedilmiş şarkıların yer aldığı; "Yılın Türkçe sözlü parçaları". 1972'de ülkemizde en sevilen aranjmanın Şenay'ın söylediği Sev Kardeşim olduğunu görüyoruz. Şarkının popülerliği sadece o seneyle sınırlı kalmayacak 1974 yılında gerçekleşen Kıbrıs Harekatı sırasında herkesin dilindeki şarkı olacaktı. Yanlış hatırlamıyorsam; CHP'nin 1974 seçimlerindeki propoganda şarkısı da Sev Kardeşim olmuştu. Listenin ikinci srasında yer alan Oğlum şarkısı Richard Harris'in üne kavuşturduğu My Boy'un Türkçe versiyonuydu ve Zeki Müren'in sesinden de plak olmuştu. Zeki Müren'in bu şarkıyı söylediği 45'liğin diğer yüzünde yer alan Beni Terketme de listenin 9. sırasında kendine yer bulmuş. Jacques Brel'in ünlü şarkısı Ne Me Quitte Pas'nın Türkçesi olan bu şarkı Müren'in az sayıdaki pop müzik denemelerinden biri olarak oldukça önemli. Listenin 10. sırasında bulunan Senden Başka Yok mu'yu seslendiren şarkıcı olarak Ajda Pekkan yazılmış olsa da bunun bir tashih hatası olduğu aşikar. Zira bu şarkı Ajda'nın değil Rana Alagöz'ün söylediği bir şarkıydı.

1972'nin Türkçe Sözlü Parçaları
01- Şenay - Sev Kardeşim
02- Ömer Aysan - Oğlum
03- Füsun Önal - Flört
04- Gülden Karaböcek - Koşma Koşma
05- Kamuran Akkor - Olur mu Dersin
06- Berkant - Ayrılık Deyince
07- Gönül Akkor - Kerem ile Aslı Gibi
08- Selçuk Ural - Tatlı Yalan
09- Zeki Müren- Beni Terketme
10- Rana Alagöz - Senden Başka Yok mu
Türkçe şarkıların belirlendiği ikinci kategori yerli bestecilerin şarkılarından oluşuyor. Ne yazık ki o yılın anket sonuçlarında, bu kategorinin başlığı "Yılın Besteleri" olmasına rağmen bu bestelerin kimin besteleri olduğuna dair hiç bir bilgi yer almıyor. 10 şarkılık listeye iki bestesiyle girmeyi başaran tek isim olan Timur Selçuk'un en sevilen erkek şarkıcılar arasında ancak 6. sırada kendine yer bulabilmiş olması da enteresan bir durum.

1972'nin Yerli Besteleri
01- Tanju Okan - Öyle Sarhoş Olsam ki
02- Alpay - Aşk Böyledir
03- Barış Manço - Ölüm Allahın Emri
04- Fikret Kızılok - Leylim Leylim
05- Ersen - Kozan Dağı
06- Timur Selçuk Orkestrası - Sıla Güneşi
07- Alpay - Dağların Gözyaşları
08- Ömur Göksel - Sevemem Artık
09- Timur Selçuk - Bugün Yarın, Daima
10- Dönüşüm - Sevsem Öldürürler
Hey'in yıl sonu anketinde okurlarına seçtirdiği Türkçe şarkıların üçüncü ve sonuncusu "Yılın Düzenlemeleri" başlığını taşıyor. Bu kategoride geleneksel şarkılara ya da eski bestelere yapılmış yeni düzenlemeler yer alıyor. Bu parçaların bazıları enstrümental olarak plak yapılmışken, bazılarında vokaller daha ön planda. 1972'de bu dalda ipi göğüslemiş olan Elveda Meyhaneci, gitarist Yurdaer Doğulu'nun çok satmış bir 45'liği. Kenan ve Ozan Doğulu'nun babası olan sanatçının o yıl yayınlanmış çok sayıdaki enstrümental plağından sadece bir tanesi bu 45'lik.

1972'nin Düzenlemeleri
01- Yurdaer Doğulu - Elveda Meyhaneci
02- Moğollar - Alageyik Destanı
03- Zafer Dilek - Bütün Meyhanelerini Dolaştım İstanbul'un
04- Cem Karaca & Kardaşlar - Askaros Deresi
05- Neşe Karaböcek - Koca Dünya
06- Erol Buyukburç - Tatlı Dile Güler Yüze
07- Timur Selçuk - Ben Gamli Hazan
08- Selda - Kalenin Dibinde
09- Erkin Koray - Goca Dünya
10- Esin Engin - Dök Zülfünü Meydana Gel
1972 yılında ikincisi düzenlenen, ancak daha ilki yapılırken adının başına "Geleneksel" takısı eklenen Hey dergisinin anketleri ileriki yıllarda Yılın Müzik Oskarları adını alacaktı. İlk yıl ankette yer almayan kategorilerden olan "En Sevilen Yabancı Melodiler" ise 1972'de ihmal edilmemişti. O yılların Hey sayfalarında, Türkçe şarkılarla aynı haftalık listelerde yarışan yabancı sözlü parçaların yıl sonu sıralamasında ipi göğüsleyen şarkı olan Popcorn; bu blog sayfasının müdavimleri için oldukça tanıdık bir şarkı aslında. Popcorn gibi birçok versiyona sahip bir başka şarkı olan Taka-Takata da yılın en sevilen üçüncü şarkısı olmuş. 1972'de ülkemizi etkisi altına alan şarkıcı ve şarkıların ait oldukları ülkelere bakınca o yılın ne kadar renkli ve farklı geçtiği de ortaya çıkıyor. Alman bir bestecinin eseri olan Popcorn'la başlayan liste Hollandalı grup Earth and Fire ve İspanyol kökenli Paco Paco'yla devam ediyor. Dördüncü sıradaki Jesahel ise o yıl San Remo festivalini kazanan İtalyan bir grup. Mouth and Meal Hollandalı bir ikili, Axis ise Yunan kökenli bir grup. Kökenleri Guyana'ya uzanan 10. sıradaki Sol Raye'nin söylediği If We Were Free'yi ise ertesi yıl Ajda Pekkan Kimler Geldi Kimler Geçti adıyla plak yapacak ve şarkı ertesi yılın sonunda Hey listelerine tekrar girmeyi başaracaktı.

1972'nin En Sevilen Yabancı Melodileri
01- Popcorn Makers - Popcorn
02- Earth and Fire - Memories
03- Paco Paco - Taka Takata
04- Delirium - Jesahel
05- Mouth and MacNeal - Hello ah
06- Richard Harris - My Boy
07- Emerson Lake and Palmer - From The Beginning
08- Axis - Ela Ela
09- Michael McEwan - Delta Queen
10- Sol Raye - If We Were Free

1972 yılının anket sonuçlarının yayınlandığı sayının haftalık listelerinde ilk sırada yer alan Michael McEwan'ın seslendirdiği Delta Queen aynı zamanda 1972'nin en sevilen dokuzuncu şarkısı. Delta Queen de bir çok cover'ı olan şarkılardan. Şarkı Don Fardon'un yorumuyla 1973'te Billboard Hot 100 listesinde 86 numaraya kadar çıkmadan önce ülkemizde aynı günlerde iki farklı isim tarafından plak olarak yayınlanmıştı. Hey listelerinin zirvesine çıkmış olan Michael McEwan yorumuna ne yazık ki Internet'in geniş olanaklarına rağmen ulaşmak pek mümkün değil. Internet üzerinde bu şarkıcıya dair hiçbir bilgi de yer almıyor üstelik. Ben de ne yazık ki Michael McEwan'ın yorumladığı Delta Queen'i bulamadım. Bu nedenle yukarıdaki linkte yer alan zip dosyasında bu şarkı, Hey listelerinde zirveye çıkan yorumuyla değil, aynı günlerde plak olarak yayınlamış olan Candyfloss grubunun yorumuyla yer alıyor. İleride Michael McEwan versiyonunu bulduğum takdirde onu da eklemek istiyorum.

Füsun Önal - Taka Taka Tak

45'lik Plak:
A Yüzü: Seninle Aşkımız
B Yüzü: Taka Taka Tak

45'lik Plak:
A Yüzü: Genç Kız Oldum Ben
B Yüzü: Taka Taka Tak

İsmi Taka Taka Tak olsa da Füsun Önal'ın bu şarkısının bildiğimiz Taka- Takata'yla bir ilgisi yok. Olması da imkansız, zira Füsun Önal'ın bu şarkıyı içeren plağının ilk yayınlanışı 1969 yılına denk düşüyor. Yani Taka- Takata fırtınası esmeden en az üç sene öncesine... Füsun Önal'ın seslendirdiği Taka Taka Tak da aslında yabancı bir bestenin Türkçe versiyonu. Ancak yukarıdaki plak göbeğinde görebileceğiniz gibi şarkının bestecisi ve orijinal adına yer verilmemiş. (Ne gerek var?) Plaktan sadece, düzenlemenin Norayr Demirci'ye ait olduğunu ve sözlerinin de bizzat Füsun hanım tarafından yazıldığını öğrenebiliyoruz.
Füsun Önal'ın Taka Taka Tak'ının, orijinalini Paco-Paco'dan dinlediğimiz Taka- Takata'yla tek ilgisi şu olabilir; 1969 yılında A yüzünde Seninle Aşkımız adındaki şarkının yer aldığı 45'lik plağın B yüzünde dinleyicilere ulaşan bu şarkı, 1972 yılındaki Taka- Takata fırtınasından alınan gazla plak şirketi tarafından yeniden ve bu sefer başka bir şarkıyla beraber piyasaya sürülmüş. İkinci versiyonun A yüzündeki Genç Kız Oldum Ben de yeni bir şarkı değil aslında. İlk olarak 1968 yılında yayınlanmış bir Füsun Önal 45'liğinde yer alıyor. (Bu ilk versiyonun B yüzündeki şarkının adıysa Kim Derdi ki.)

Gülden Karaböcek - Şaka Yaptım Ben Sana (Taka- Takata)

45'lik Plak:
A Yüzü: Şaka Yaptım Ben Sana
B Yüzü: Sevdim Sevdim Ne Kazandım

Taka- Takata'ya iki farklı söz yazan Sezen Cumhur Önal bu şarkıyla "iki kere kapıyı çalan" tek isim değil. Aynı kapıdan Karaböcek kardeşler de iki kere geçmiş durumda. Aile içi meseleler yüzünden bildim bileli küs olan Neşe ve Gülden Karaböcek Kardeşler rekabetlerini aynı kişiyle evlenmek konusuyla sınırlı tutmayıp aynı şarkıyı cover'lama konusunda da sürdürdüler.
Gülden Karaböcek'in Taka- Takata yorumunun Türkçe adı olan Şaka Yaptım Ben Sana şarkının aslına en yakın kelimeden yola çıkılarak yazılmış. Ne var ki Şaka Yaptım Ben Sana ne Gülden Karaböcek'in diskografisinde ne de satış anlamında önemli bir başarı elde edemedi. Şarkının sözlerinin kime ait olduğunu bilmiyorum ancak bu kez Sezen Cumhur Önal'a ait olmadığına eminim. Zira 45'liğin kapağında zat-ı muhteremin adı zikredilmemiş.

Neşe Karaböcek - Aşka Saygın Varsa (Taka Takata)

45'lik Plak:
A Yüzü: Aşka Saygın Varsa - Taka Takata
B Yüzü: Gelinlik Giydim

Nilüfer için Taka- Takata'ya Kalbim Bir Pusula şeklinde Türkçe sözler yazan Sezen Cumhur Önal, aynı şarkıya bir de Neşe Karaböcek için söz yazdı. Nilüfer'in şarkısı kadar popüler olmayan bu versiyonun adını Önal, Aşka Saygın Varsa koydu. Aslında Türk Sanat Müziği solisti olan Neşe Karaböcek 70'li yılların ilk yarısında özellikle 45'lik plaklarında o zamanlar Aranjman denen türe yoğunlaşmıştı. Bir Taka- takata cover'ı olan Aşka Saygın Varsa şarkıcının bu tarzda yaptığı plaklardan biri oldu ancak aynı yıl çıkan Türk Sanat Müziği 45'liği İntizar kadar popüler olmadı. (Yakında Bir İntizar Vak'ası başlıklı bir yazı bu sayfalarda yer alacak.)
Nilüfer'in 45'liğinin aksine Neşe Karaböcek'in plak kapağında, şarkının Türkçe ve orijinal isminin hemen altında şarkı sözünün Sezen Cumhur Önal'a ait olduğu gayet okunaklı bir şekilde yer alıyordu. 45'liğin B yüzüne ise Gelinlik Giydim adında bir şarkı konmuştu. Gelinlik Giydim de sözleri Sezen Cumhur Önal'a ait bir Aranjman'dı. Ön kapakta olduğu gibi arka kapakta da şarkının hemen altında bu durum itinayla belirtiliyordu.

Nilüfer - Kalbim Bir Pusula (Taka Takata)

45'lik Plak:
A Yüzü: Kalbim Bir Pusula - Taka Takata
B Yüzü: Ağlıyorum Yine - Acropolis Adieu

Önce Paco Paco'nun sesinden ardından da Joe Dassin'in yorumuyla iyice popüler bir şarkıya dönüşen Taka Takata elbette bizim şarkılarımız tarafından da büyük ilgi gördü. Aslında şarkıya şarkıcılarımızdan önce o günlerin en meşhur şarkı sözü yazarlarından biri olan Sezen Cumhur Önal ilgi gösterdi diyebiliriz. Zira bu Önal şarkıya sadece bir kere söz yazmakla yetinmedi (benim bildiğim kadarıyla) iki kere farklı farklı sözler yazmayı başardı. Bu iki farklı Türkçe sözlü aranjmanın ilkini, o yıllarda henüz liseye giden bir genç kız olan Nilüfer seslendirdi. Bu şarkı aynı zamanda Nilüfer'in ilk plağının ilk şarkısı oldu. Nilüfer ve Sezen Cumhur Önal bir daha hiç beraber çalışmadılar. Bunun gerçek sebebinin ne olduğunu kesin olarak bilemesem de tahmin ediyorum ki; Önal plağın ön kapağında adının yazılmamasına sinirlenmiştir. Zira o güne kadar şarkı sözü yazdığı bütün plakların kapağında şarkıcının ya da şarkının adı yazmasa bile muhakkak Sezen Cumhur Önal'ın adı neşredilmiştir. Türk pop müziğinin kendisiyle başlayıp, kendisiyle bittiğini düşünen biri olarak Sezen Cumhur beyin bu tavrı çok da şaşırtıcı değildir. Kalbim Bir Pusula daha sonra yayınlanan Nilüfer albümlerinin hiçbirinde yer almadığı gibi, sanatçının eski şarkılarını yeniden yorumladığı 1997 albümü Yeniden Yetmişe'de de yoktur. Bunun tek sebebi de büyük olasılıkla yazmış olduğu şarkı sözlerini kimsenin kullanmasına izin vermeyen Sezen Cumhur Önal olmalı.

Hey listelerine A yüzündeki bu şarkıyla giren Nilüfer'in ilk 45'liği 1 Numaraya kadar yükseldi. Listelerde düşüşe geçtiğindeyse plağın B yüzündeki Ağlıyorum Yine adlı şarkı ön plana çıktı. Bu şarkının sözlerini yazan kişi daha sonraki yıllarda Melih Kibar'la birlikte yazdıkları şarkılarla herkesin gönlünü fethedecek olan ve erken yaşta kaybedeceğimiz Çiğdem Talû'ydu. Ağlıyorum Yine'nin kapağında adı sadece Çiğdem olarak yazılan Çiğdem Talû'nun ilk kez plaklara aktarılmış şarkı sözüdür bu aynı zamanda. Şarkının orijinali ise Mireille Mathieu'nun sesinden popüler olmuştur. (Mireille Mathieu'nun bu şarkının da yer aldığı 45'liğini bilahare bu sayfalarda bulabilirsiniz.)

Joe Dassin - Taka-Takata

Vinyl Single:
A Side: Taka-Takata
B Side: Le Cheval De Fer

İspanyol sanatçı Paco Paco'nun meşhur ettiği Taka-Takata hit olduğu ülkelerdeki diğer sanatçılar tarafından da hiç gecikmeden cover'lanmaya başlandı. Bu cover'lar arasında en çok başarı kazanansa, şarkıyı Fransızca sözlerle söyleyen Joe Dassin'in yorumu oldu. Dassin'in 45'liği bazı ülkelerde şarkının aslından bile daha çok sattı. Ülkemizde de bu plak hemen yayınlandı ve piyasaya çıkışı 15 Kasım 1972 tarihli 52 numaralı Hey dergisine verilen ilanla duyuruldu.

B Yüzünde Le Cheval De Fer adında başka bir şarkının yer aldığı Joe Dassin'in Taka-Takata 45'liği Paco Paco'nun Taka-Takata'sı henüz yükselmeye devam ederken Hey listelerine girerek, aslını takip etmeye başladı. Paco Paco'nun 18 numarada yer aldığı Hey dergisinin 15 Kasım tarihli 52 numaralı sayısındaki Türkiye'de Önde Giden plaklar listesinde Joe Dassin de 44 numaradan listelere merhaba dedi.

Paco Paco - Taka-Takata

Vinyl Single:
A Side: Taka-Takata
B Side: Ole España

Paco Paco, birçok plak yayınlamış olmasına rağmen her daim tek bir şarkısıyla hatırlanan şarkıcılardan biri. Asıl adı Francisco Ropero Gomez olan İspanyol kökenli şarkıcının 1972 yılında yayınladığı özellikle Akdeniz'e kıyısı olan ülkelerde büyük bir hit'e dönüşen Taka Takata'sı bizde de çok sevildi. Yayınlandıktan kısa bir süre sonra Hey dergisi tarafından 25 Ekim 1072 tarihli 49 no.lu sayısında "bizim için dinlenen" plak dört kalbin dördünü de kazanarak tam not almayı başardı.

Paco-Paco'nun A yüzünde Taka-Takata şarkısının yer aldığı 45'lik plağının B yüzündeyse Ole España yer alıyordu. Plak ülkemizde (büyük olasılıkla yasal hakları olmaksızın) Yankı Plak tarafından yayınlandı. Yan tarafta görebileceğiniz yerli baskı 45'lik kapağındaki resim plağın diğer ülkelerdeki baskıları için de kullanılıp kullanılmadığını bilmiyorum. Kapakta kullanılan logo ve karakterler ve çizimlerin çok benzerlerinin İspanyol baskısında da kullanıldığını düşünürsek, bir ihtimal oradan alındığını düşünebiliriz.
Paco-Paco'nun bu en meşhur 45'liği Hey dergisi tarafından eleştirlmeden bir hafta önce 18 Ekim tarihli 48 numaralı sayıda yer alan listelere 41 numaradan giriş yapmıştı.

Taka-Takata, Hey dergisinin Genel Yayın Yönetmeni Doğan Şener'in kendi dergisine paralel olarak her hafta Milliyet gazetesinin pazar eki Milliyet Magazin için hazırladığı Müzik Kulübü sayfasında yer verdiği Size Göre En Sevilen Melodiler listesinde 14 Ocak tarihinde 1 numara oldu ve orada 2 hafta kalmayı başardı.